KL Nieuwsbrief 11.8 ‘Tijgers maken Nederland slimmer’

jaar 11, nummer 8, 29 juli 2011

1. KL Nieuws


 

Social Safari 2011: Vonken van vernieuwing
Vorige week trokken 27 deelnemers (de Tijgers) erop uit om Nederland slimmer te maken tijdens onze derde Social Safari (www.socialsafari.org). Ze ontwierpen onder andere een ‘pratend plein’ waardoor overlast en onveiligheid in de stad kan worden tegengegaan en een nieuw platform om burgerinitiatieven in de politiek te stimuleren. Verder kwamen de Tijgers met een advies voor Stichting Doen om hun sociale impact te vergroten door naast financiering meer te investeren in het bouwen van lerende communities. Het Stedelijk Museum zou, als het z’n publieke bereik wil vergroten, voor een open model moeten gaan en ABC Onderwijsadviseurs kunnen leraren ondersteunen bij de invoering van passend onderwijs door een netwerk van leraren te organiseren, innovaties te stimuleren en een eigen school te ontwikkelen, aldus de deelnemers. Op 22 juli presenteerden ze in Hannekes Boom de resultaten van een week Safari aan de opdrachtgevers en het publiek. De Tijgers hebben niet alleen plannen ontwikkeld, maar ook eerste stappen gezet met behulp van prototyping-technieken. Het was een inspirerende bijeenkomst. Lees meer en bekijk de foto's.

BMICE-Stappenplan online
In de eerste helft van 2011 werkte KL samen met DEN, Erfgoed 2.0 en TNO aan een praktisch stappenplan voor erfgoedinstellingen die hun businessmodel willen innoveren. De opkomst van digitale technologie biedt de cultureel erfgoedsector tal van nieuwe mogelijkheden. Collecties kunnen digitaal beschikbaar worden gemaakt. Er zijn nieuwe doelgroepen te bereiken. Er liggen allerlei kansen om nieuwe producten en diensten te ontwikkelen. Toch blijven veel initiatieven steken in het experiment. Te vaak bloeden digitale projecten dood als de projectsubsidie is afgelopen. Zelfs als de resultaten veelbelovend zijn. Veel instellingen willen hun businessmodel wel vernieuwen, maar krijgen een proces van businessmodelinnovatie moeilijk van de grond. Het BMICE-Stappenplan probeert een praktische handreiking te geven voor concrete innovatie. Centraal in het plan staat de BMICE-Fit en Viability Tool die door TNO is ontwikkeld, en die onder Creative Commons-licentie beschikbaar is. Het stappenplan is digitaal beschikbaar op www.bmice.nl.

OutOfCopyright stelt publieke domein calculators beschikbaar voor hele EU
Auteursrechtelijke bescherming is tijdelijk. Na een wettelijk vastgestelde periode vervalt deze bescherming en komt het werk in het publieke domein. Werken in het publiek domein mogen zonder toestemming vrij gekopieerd, verspreid, aangepast en gebruikt worden, ook voor commerciële doeleinden. In theorie dragen werken in het publieke domein bij aan gedeelde kennis en cultuur en stimuleren ze commerciële activiteiten rondom de werken. Commerciële exploitatie maakt ze bovendien toegankelijker. In de praktijk is het zeer complex om te bepalen wanneer de termijn van auteursrechtelijke bescherming voor een werk voorbij is. Zeker wanneer de auteursrechtelijke status bepaald moet worden voor de hele Europese Unie. Als onderdeel van het project EuropeanaConnect hebben Kennisland en het Instituut voor Informatierecht publieke domein calculators ontwikkeld voor alle 27 jurisdicties in de Europese Unie. Lees meer



Loon naar leren. De kracht van kennis op de arbeidsmarkt
Niemand twijfelt er meer aan dat de pensioensgerechtigde leeftijd van 65 jaar onhoudbaar is. Maar als we langer door gaan werken, dan wordt het ook steeds belangrijker om door te blijven leren. Bij pensioensakkoorden hoort dus eigenlijk een dikke paragraaf over een leven lang leren. Kennisland trok samen op met Manpower BV en schreef voor de dienstverlener op het gebied van werk- en arbeidsbemiddeling een witboek over deze thematiek. Lees meer of download direct het witboek ‘Loon naar leren’.

Lawrence Lessig op PICNIC op uitnodiging van Creative Commons NL
Creative Commons-oprichter professor Lawrence Lessig geeft op 15 september 2011 op PICNIC een keynote over open data, Creative Commons en open overheid. Aansluitend organiseert Creative Commons Nederland op PICNIC een workshop over juridische aspecten van open data. Het jaarlijkse festival vind deze keer voor het eerst plaats op het voormalige NDSM-terrein in Amsterdam-Noord. Van 14 tot 16 september staat het hele terrein in het teken van het jaarthema 'Urban Futures'. Meer informatie over PICNIC is te vinden op www.picnicnetwork.org.

Slimmernetwerk Grand Café op 5 oktober
Slimmernetwerk, het netwerk voor vernieuwers in de publieke sector, pakt op 5 oktober 2011 groots uit met een Grand Café in het LEF Future Center in Utrecht. Een jaar na de lancering is een mooi moment om de balans op te maken. Zo zullen de Doetanks, groepjes actieve vernieuwers die zich vastbijten op een vraagstuk uit de praktijk, hun resultaten delen. Hoe zorgen we ervoor dat de opbrengsten van deze Doetanks worden geborgd? En hoe kunnen de ideeën die werken worden opgeschaald en verankerd? Het Slimmernetwerk Grand Café is daarnaast dé kans om ook rond jouw vraagstuk een Doetank te vormen! Meer informatie vind je op www.slimmernetwerk.nl, aanmelden kan via info@slimmernetwerk.nl.

Paul Keller op Global Congress on Intellectual Property and the Public Interest
Van 25 tot 27 augustus 2011 vind in Washington D.C. het Global Congress on Intellectual Property and the Public Interest plaats. Het Global Congress verzamelt academici, activisten en beleidsmakers die zich inzetten voor hervorming van de regelgeving op het gebied van intellectuele eigendomsrechten. Doel van het Global Congress is een globale beleidsagenda op dit terrein te bepalen. Pauls bijdrage aan de agenda is gebaseerd op de activiteiten van Kennisland ter bevordering van het publieke domein in de digitale omgeving: Europeana en Communia. Meer informatie 

Masterclass Businessmodel Innovatie: Schrijf je voor 1 september in!
Er zijn nog enkele plaatsen voor de Masterclass 'Businessmodel innovatie' die Kennisland op 22 september organiseert voor leidinggevenden werkzaam in de culturele sector. We gaan aan de slag met twee actuele knelpunten om te komen tot innovatie: financiering en samenwerking. Deelnemers krijgen een bredere blik op hoe partners kunnen helpen in het realiseren van innovatieve ideeën en de mogelijkheden rond de financiering daarvan. Er zijn presentaties van onder andere Ernestine Comvalius (directeur Bijlmerparktheater), Roy Cremers (Voordekunst), Annabelle Birnie (director Sponsoring, Art Management & Events ING) en Adriaan Kukler (Creative Industry Sofa). Aansluitend is er een netwerkborrel. Het is een try-out, dus deelname is gratis. Meer informatie 



Expeditie 2020: studenten ontwerpen de lerarenopleiding van de toekomst
Kennisland organiseert de Expeditie 2020 samen met de Faculteit Educatie van de Hogeschool Utrecht (HU). Dit programma is bedoeld voor excellente studenten van de HU, om samen op zoek te gaan naar de lerarenopleiding van de toekomst. Het wordt een reis van zo’n acht maanden waarin studenten, gesteund door externe deskundigen, docenten en bestuurders, een ontwerp maken voor de lerarenopleiding van de toekomst en vernieuwende bewegingen binnen de huidige lerarenopleiding zullen versterken. Expeditie 2020 is voor gemotiveerde studenten die niet alleen kennis consumeren, maar ook een onbedwingbare drang hebben om de wereld om zich heen mede vorm te geven, te veranderen en te verbeteren. De Expeditie gaat van start in september 2011 en studenten kunnen zich tot 9 september inschrijven door een motivatie te sturen naar info@kennisland.nl. Lees meer en download de flyer.

2. KL Agenda

3. KL Stages en vacatures

Stagiair(e) Onderwijs en Overheid
KL heeft een aantal innovatieve programma's waarbij we scholen, leraren of medewerkers van overheidsorganisaties begeleiden bij het bedenken én uitvoeren van nieuwe manieren van werken. We zoeken een enthousiaste stagiair(e) die zich hiervoor wil inzetten. Ben je geïnteresseerd in een leerzame stage bij een inspirerende organisatie of weet je iemand? Kijk dan op de website voor meer informatie.

4. KL Opinie

Social Safari: eerste stappen in de jungle van het passend onderwijs
Afgelopen week werd het kantoor van KL overspoeld door de Social Safari 2011. Dertig deelnemers met verschillende achtergronden vanuit de hele wereld werken samen aan complexe cases van verschillende opdrachtgevers. Een daarvan was ABC Onderwijsadviseurs, een organisatie die scholen, leraren, ouders en kinderen begeleidt en adviseert, met als motto ‘goed onderwijs is de beste vorm van zorg’. De vraag van ABC aan de Safari was: ‘Wat betekent passend onderwijs voor een leerkracht en voor de school?’ Hoe kunnen we er voor zorgen dat passend onderwijs omarmd wordt door leraren in regulier primair onderwijs? En wat kan ABC doen om daaraan bij te dragen? Lees de antwoorden in deze bijdrage van Safari-deelnemer Nora van der Linden.

Lees ook de blogpost van deelnemer Mark Verhijde ‘Wat leren we van leerkrachten?’.



Betutteling of liefdevolle verwaarlozing?
Was Amsterdam ooit een broedplaats voor creativiteit, nu begint de stad steeds meer een broedplaats te worden voor betutteling en truttigheid. Na de arrestatie van de blinde orgelman Bennie begin dit jaar, is er deze maand een nieuw dieptepunt bereikt met de bekeuring van studente Kristina Schroeder die 100 euro moest betalen voor het plukken van bloemen. Let wel, het ging hier om onkruid in een gemeenteplantsoen! Uiteindelijk is de bekeuring mede dankzij een protestactie van buurtbewoners ingetrokken. Bovenstaande ridicule situatie is een goed voorbeeld van iets wat je de Nieuwe Truttigheid kunt noemen: het overdreven reguleren van totaal onschuldige gedragingen. Marcel Oosterwijk maakt zich er druk om en vreest het einde van de zelfregulering.

Logo van vijftien miljoen
Begin 2009 schreef oud-KL’er Lobke al eens een scherp stukje over de (toen nagelnieuwe) huisstijl van de Rijksoverheid. Alle ministeries hetzelfde logo. De eerste verwarring daarover heeft inmiddels plaatsgemaakt voor verbazing. In dagblad De Pers stond namelijk een artikel over de totale kosten die gemoeid waren met de invoering van de nieuwe huisstijl: 15 miljoen euro. 60 duizend daarvan ging naar de ontwerpers en de overige 14.940.000 euro? Die werd voornamelijk besteed aan kosten voor personeel, drukwerk, aanpassingen aan gevels, manchetknopen en damesshawls in luxe geschenkverpakking. Lees meer in dit opiniestuk van Thijs van Exel  

5. KL index

Mislukte ICT-projecten kosten 7 miljard per jaar
KL-index: 4
Grootschalige ICT-projecten, zoals rekeningrijden en het elektronisch patiëntendossier, hebben vanaf het begin geen enkele kans van slagen. Dat zei Albert Boonstra, hoogleraar Informatiemanagement in zijn oratie. Kosten, tijdsduur en uiteenlopende belangen worden vrijwel altijd sterk onderschat. Mislukte ICT-megaprojecten kosten de samenleving jaarlijks ongeveer 7 miljard euro, zo blijkt uit cijfers van de Algemene Rekenkamer (bron: Consultancy.nl). Als de bedenkers zich zouden richten op de gebruikers in plaats van zich blind te staren op de techniek, zou het stukken beter gaan. Sociale innovatie moet hand in hand gaan met technologische innovatie, zo blijkt maar weer eens. 


6. KL onder de streep



Hack de Overheid: Apps for Noord-Holland
Provincies hebben stapels interessante data liggen. Denk aan gegevens over locaties van provinciale wegen, geluidsmetingen, informatie over Schiphol, stiltegebieden, zwemwaters en cultuurhistorische locaties. Noord-Holland is een van de eerste provincies om deze vrij te geven. Hack de Overheid is op zoek naar coders, entrepreneurs, designers en ambtenaren die apps gaan bouwen op basis van deze data. Het Code Event vindt plaats op het Forteiland in IJmuiden op 27 augustus. Er is een prijzenpot van 11 duizend euro. Meer informatie en inschrijven  

Open data sectoranalyse E-cultuur
De Nederlandse digitale kunstsector heeft een jaaromzet van 400 miljoen euro en geeft werk aan ruim 10.000 mensen. Dit blijkt uit de 'Sectoranalyse E-cultuur' van Virtueel Platform. Een veelgenoemd struikelblok blijkt onduidelijkheid over auteursrecht, waar 37% van de ondervraagden graag betere oplossingen voor ziet. Floor van Spaendonck: “Het is zaak dat de overheid met een stevig e-cultuurprogramma de digitale kunstsector blijft stimuleren. Het werk van medialabs als Mediamatic, Waag, V2_ en andere pioniers draagt wezenlijk bij aan inhoudelijke reflectie en verdieping van de kennismaatschappij”. Het onderzoek en de onderzoeksgegevens zijn als open data te raadplegen via www.virtueelplatform.nl/3412.

Zomergasten over het brein
Emeritus hoogleraar neurobiologie en internationaal bekend hersenonderzoeker Dick Swaab is komende zondag te gast bij Jelle Brandt Corstius in Zomergasten (20.15 u NED 2). Hij leidt een onderzoeksteam op het Nederlands Instituut voor Neurowetenschappen en is hoogleraar aan de Zhejiang University Medical School in Hangzhou. Swaab is vermaard om zijn onderzoeken waarbij hij het menselijk gedrag verklaart vanuit de werking van het brein. Volgens hem stuurt de mens niet het brein, maar het brein de mens. Onmisbare televisie voor iedereen die wil weten wat ‘slim’ is.