KL Nieuwsbrief 11.7 ’Culturele vernieuwers laten zich niet uit het veld slaan’

jaar 11, nummer 7, 5 juli 2011

1. KL Nieuws



Culturele vernieuwers laten zich niet uit het veld slaan
Op 14 juni keerden de deelnemers van de Academie voor Culturele vVernieuwers na twee maanden weer terug op landgoed De Horst in Driebergen/Zeist. Terwijl de net aangekondigde bezuinigingen een diepe impact zullen hebben op een aantal deelnemende instellingen, lieten de aanwezigen blijken zich niet uit het veld te laten slaan. Centraal in deze transitiefase staan samenwerking en het ‘denken in verdienen’. Tijdens de Academie, die KL samen met De Baak organiseert, gaan zestien professionals met een leidinggevende functie in de culturele sector aan de slag met vernieuwende projecten en wordt er gewerkt aan persoonlijk leiderschap en een platform voor culturele vernieuwing. Lees meer

Kennisland Sociale Innovatie Safari 
Over drie weken start de derde Kennisland Social Safari. Tijdens de Safari gaan 25 deelnemers uit binnen- en buitenland een week lang aan de slag met lokale maatschappelijke uitdagingen. Er zijn nog enkele plaatsen beschikbaar. De cases zijn ingediend door Stichting Doen, Netwerk Democratie en Gemeente Amsterdam. Voor deze opdrachtgevers zullen de deelnemers prototypes ontwerpen en testen voor een sociale flexibele arbeidsmarkt, een transparante overheid en hoffelijkheid in het nachtleven van Amsterdam. Op 22 juli om 17.00 uur laten de deelnemers zien wat een week Safari opgeleverd heeft. Wil je hierbij zijn, meld je dan alvast aan door een email te sturen naar corlinevanes@gmail.com. Meer informatie

De agenda van de creatieve industrie
Op 17 juni heeft minister Verhagen (Economische Zaken, Landbouw en Innovatie) de toekomstagenda van de creatieve industrie in ontvangst genomen. De agenda schetst de belangrijkste speerpunten voor de komende tien jaar. Ambitie alom. Zo worden onder meer voorstellen gedaan om een (virtueel) Creatief Topinstituut in het leven te roepen, om sterke cross-overs met andere topsectoren aan te gaan, om te experimenteren met nieuwe vormen van opdrachtgeverschap, en om bestaande fiscale regelingen aantrekkelijker te maken voor creatieve bedrijven. Een uit bedrijfsleven, onderwijs en overheid samengesteld ‘topteam’ werkte de afgelopen maanden aan het toekomstdocument. Boegbeeld van het topteam is Victor van der Chijs, directeur van OMA en lid van de Raad van Toezicht van Kennisland. Martijn Arnoldus schreef als secretaris van het topteam aan het advies. Lees meer of download het rapport.
 

De dood van collectief rechtenbeheer
Op 22 juni was Paul Keller in Londen voor een discussie over de 'dood van collectief rechtenbeheer'. De discussie richtte zich op de problemen die kleine en startende internetdiensten ondervinden bij het aanvragen van muzieklicenties. De Europese markt voor muzieklicenties is nog steeds nationaal georganiseerd, maar ook binnen deze gebieden zijn er vaak meerdere licenties nodig voordat een online dienst van start kan. Er is veel kritiek op de collectieve beheersorganisaties voor muziekauteursrechten. Zo zijn ze volgens velen een belangrijke reden voor het achterblijven van Europese muziekdiensten ten opzichte van hun Amerikaanse concurrenten. Paul gaf een presentatie over de samenwerking tussen Creative Commons Nederland en Buma/Stemra die aangetoond heeft dat collectieve beheersorganisaties hun leden meer flexibiliteit kunnen bieden bij het uitoefenen van hun rechten zonder dat hierdoor hun onderhandelingspositie ten opzichte van exploitanten verzwakt.

e-Brief 'Publieksparticipatie in de culturele sector'
De e-brief 'Publieksparticipatie in de culturele sector' biedt inspiratie en praktische tips voor het ontwerpen van projecten waarin bezoekers meer betrokken worden. Het is een handreiking voor culturele instellingen die geïnspireerd willen worden tot het aangaan van een nieuwe relatie met het publiek. Voor culturele instellingen betekent dit dat een open en flexibele houding nodig is naar hun publiek. Maar hoe doe je dat? Aan de hand van praktijkvoorbeelden uit de culturele sector (museum, archief, theater, festival) wordt geïllustreerd welke gradaties van participatie je met je bezoeker aan kunt gaan. Ook worden praktische tips gegeven voor medewerkers van culturele instellingen die zelf een participatief project willen starten. Download de e-brief.


 

Expeditie 2020: studenten ontwerpen de lerarenopleiding van de toekomst
Kennisland organiseert de Expeditie 2020 samen met de Faculteit Educatie van de Hogeschool Utrecht (HU). Dit programma is bedoeld voor excellente studenten van de HU, om samen op zoek te gaan naar de lerarenopleiding van de toekomst. Het wordt een reis van zo’n acht maanden waarin studenten, gesteund door externe deskundigen, docenten en bestuurders, een ontwerp maken voor de lerarenopleiding van de toekomst en vernieuwende bewegingen binnen de huidige lerarenopleiding zullen versterken. Expeditie 2020 is voor gemotiveerde studenten die niet alleen kennis consumeren, maar ook een onbedwingbare drang hebben om de wereld om zich heen mede vorm te geven, te veranderen en te verbeteren. De Expeditie gaat van start in september 2011 en studenten kunnen zich tot 9 september inschrijven door een motivatie te sturen naar info@kennisland.nl. Lees meer en download de flyer.

Doe mee met de Masterclass 'Businessmodel innovatie'
Werk je in de culturele sector en heb je een leidinggevende positie? Schrijf je dan nu in voor de Masterclass 'Businessmodel innovatie' die Kennisland op 22 september organiseert. In de Masterclass met inspirerende sprekers en netwerkborrel gaan we aan de slag met twee actuele knelpunten om te komen tot innovatie: financiering en samenwerking. Deelnemers krijgen een bredere blik op hoe partners kunnen helpen in het realiseren van innovatieve ideeën en de mogelijkheden rond de financiering daarvan. De masterclass is een try-out, dus deelname is gratis. Lees meer



KL doet verkennend onderzoek Burgerjournalistiek 
Op 17 juni maakte de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Van Bijsterveldt de plannen van de regering ten aanzien van het mediabeleid bekend. Onderdeel van de brief waren ook nieuwsmedia en de journalistieke voorziening. Waar het vorige kabinet nog extra investeerde in het stimuleren van de innovatieve kracht van de journalistiek, zal innovatie na 2011 gewaarborgd moeten worden door het fonds - een fusie van het Stimuleringsfonds voor de Pers en het Mediafonds. Om die innovatieve kracht te kunnen bestendigen zou er meer gekeken moeten worden naar burgerinitiatieven en grassroots-journalistiek, stimulering van het amateurveld en uitwisseling daarvan met het professionele journalistieke veld. Zo blijkt uit een verkennend onderzoek dat Kennisland uitvoerde naar burgerjournalistiek. Lees meer of download direct het rapport.
 

Onderwijs Pioniers zijn er klaar voor
25 juni was de deadline van Onderwijs Pioniers 2011. Uit alle hoeken van Nederland zijn 33 mooie, interessante en vernieuwende projectvoorstellen gekomen van leraren die komend schooljaar hun school van binnenuit willen gaan vernieuwen. Een hele prestatie gezien de einde(school)jaarsdrukte waar leraren de afgelopen weken mee te maken hadden. Dit geeft maar weer aan hoe gedreven leraren zijn om het onderwijs eigenhandig te verbeteren. De jury bestaande uit Annet Kil (voorzitter Stichting Beroepskwaliteit Leraren), Walter Dresscher (voorzitter Algemene Onderwijs Bond), Simon Steen (Voorzitter Verenigde Bijzondere Scholen) en Chris Sigaloff (vicevoorzitter Kennisland) heeft inmiddels haar advies uitgebracht. De definitieve officiële uitslag zal nog even op zich laten wachten. Zie ook www.onderwijspioniers.nl



Neelie Kroes ontvangt Communia-aanbevelingen 
Op 16 en 17 juni vond in Brussel de eerste Digital Agenda Assembly plaats. Tijdens dit event wordt de status van de Digitale Agenda van de Europese Commissie besproken. Paul Keller was erbij en overhandigde een set van 14 ansichtkaarten aan Eurocommissaris Neelie Kroes met daarop door het Communia-netwerk  opgestelde beleidsaanbevelingen. De Communia-aanbevelingen hebben betrekking op het auteursrecht en zijn gericht op het herstellen van de balans tussen de belangen van gebruikers en rechthebbenden, en het beschermen en versterken van het publieke domein in de digitale omgeving. Tijdens de open data-workshop was er veel aandacht voor data van culturele instellingen en de rol van Europeana bij het ontsluiten en verrijken daarvan. De winnaars van de wedstrijd Hack4Europe  werden bekend gemaakt en er werd uitgebreid stilgestaan bij de aanpassing van Europeana’s licentievoorwaarden, waardoor alle gegevens zonder restricties gebruikt mogen worden. Deze verandering is mede mogelijk gemaakt door het werk van Kennisland binnen het project Europeana Connect. 

KL hackt mee tijdens Europeana Hackathon
100 ontwikkelaars verspreid over 4 Europese steden werden uitgedaagd om innovatieve toepassingen te bedenken met metadata van Europeana, bijvoorbeeld titel, maker, creatiedatum, etc. Maarten Zeinstra was erbij in Barcelona en ontwikkelde samen met Victor de Boer van de VU een toepassing om automatisch data in te voeren in de Public Domain Calculator (ook door Maarten ontwikkeld) die kan bepalen of er op een object in de Europeana database wel of geen auteursrecht rust. Copyright is tegenwoordig zo complex dat veel werken onterecht als ‘auteursrechtelijk beschermd’ worden gemarkeerd, waardoor ze niet hergebruikt kunnen worden. Het resultaat van anderhalve dag hacken is hier te vinden.

InnovatieImpuls Onderwijs: Videolessen en studenten in de klas
In juni ontmoetten docenten en schoolleiders van de InnovatieImpuls Onderwijs (IIO) elkaar om lijnen voor volgend schooljaar uit te zetten. Tijdens de Videolessen-tweedaagse bij de Universiteit Twente werd in teams nagedacht over hoe de videolessen die in september van start gaan niet alleen een extra gereedschap zijn maar daadwerkelijk het onderwijs kunnen innoveren. Een wiskundeleraar demonstreerde hoe zo’n praktijkles via videoconferencing in zijn werk gaat. Tijdens de E-klas & PAL-student-conferentie op de Vrije Universiteit vertelde een PAL-student (Persoonlijk Assistent Leraar) over zijn ervaringen en benadrukte de toegevoegde waarde van studenten in de klas: meer kennisuitwisseling tussen vo en wo, meer begeleiding van leerlingen en minder werk voor de docent. De conferenties waren een goede voorbereiding op een nieuw en innovatief schooljaar. Voor meer informatie over de IIO Experimenten, kijk op www.innovatieimpulsonderwijs.nl.

Slimmernetwerk Café: Handvatten voor publieke pioniers
Slimmernetwerk verzamelde zich op 22 juni bij de Gemeente Utrecht, waar het café in het teken stond van de ‘Slimme Doetank’ (lees het verslag). Samen met Klaas ten Have (TNO) en Lobke van der Meulen (Kafkabrigade) werden randvoorwaarden benoemd voor een Doetank die echt verschil kan maken. Enthousiasme is onmisbaar, maar ook een duidelijke opdracht en borging van de opbrengsten zijn van groot belang. De eerste mijlpaal is behaald door de Doetank Schuldhulpverlening die na het oplossen van een casus de leerresultaten en adviezen overhandigde aan Roelant van Zevenbergen van het Ministerie van BZK. Op 5 oktober is er een Slimmernetwerk Grand Café waarin de resultaten van het Slimmernetwerk zullen worden gepresenteerd en we vooruit kijken naar hoe we de publieke sector kunnen blijven verbeteren. Lees hier meer over Slimmernetwerk en de Doetanks en meld je aan voor 5 oktober.
 

Sociale innovatie tussen Napolitaanse maffia
Wil je je creativiteit en vaardigheden eens loslaten op een pittige uitdaging in een stad die ingenomen lijkt te zijn door de Camorra? Doe dan mee aan de International Social Innovation Competition for Naples. Euclid Network en de Unicredit Foundation wezen 6 uitdagingen aan in de Italiaanse stad en vragen sociale vernieuwers uit de hele wereld deze problemen te veranderen in oplossingen voor de gemeenschap. Een internationale jury maakt uiteindelijk de winnaars bekend op een conferentie in Napels zelf van 21-23 september. Zij ontvangen 10.000 euro om hun plannen te starten en er wordt bemiddeld bij het vinden van extra financiering. Chris Sigaloff is jurylid en een van de sprekers tijdens de conferentie. Meer informatie en aanmelden

2. KL Agenda

3. KL Stages en vacatures

Stagiair(e) Onderwijs en Overheid
KL heeft een aantal innovatieve programma's waarbij we scholen, leraren of medewerkers van overheidsorganisaties begeleiden bij het bedenken én uitvoeren van nieuwe manieren van werken. We zoeken een enthousiaste stagiair(e) die zich hiervoor wil inzetten. Ben je geïnteresseerd in een leerzame stage bij een inspirerende organisatie of weet je iemand? Kijk dan op de website voor meer informatie.

4. KL Opinie

NPO snapt in 2010 nog steeds niets van internet
Begin juni heeft de Raad van Bestuur van de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) besloten geen toestemming aan individuele Publieke Omroepen te geven om historische producties en series op internet toegankelijk te maken. Als gevolg daarvan blijven duizenden met publieke middelen gemaakte en gedigitaliseerde uitzenduren in de kluis liggen. Ongebruikt en ontoegankelijk voor het grote publiek. Dat is onbegrijpelijk en een gemiste kans. Er kan geen twijfel over bestaan dat deze situatie niet alleen onzinnig en onwenselijk is, maar ook schadelijk voor de positie van alle betrokkenen. Lees waarom de NPO toch hiervoor kiest volgens Paul Keller.  

De oplossing voorbij: zoektocht naar slimme manieren van duurzaam innoveren
Chris Sigaloff ging naar Brussel om te praten over de Europese innovatieagenda Europe 2020 en vroeg zich af: Waarom merken we zo weinig van de innovaties en veranderingen die worden bedacht en verwoord in visies, actieplannen, rapporten, nota’s en manifesten? Is er soms sprake van een blinde vlek tijdens het maken van al die plannen, waardoor maar een klein gedeelte de weg vindt naar succesvolle toepassing? Duurzame innovatie vraagt naast inhoudelijk goede ideeën ook om een slim proces waarbij we zoveel mogelijk het sociale kapitaal in onze samenleving benutten. Lees hier wat Chris verstaat onder slim innoveren.  

5. KL index



Nederland heeft slimste regio ter wereld
KL-index: 9
Eindhoven is uitgeroepen tot slimste regio van de wereld. De Amerikaanse denktank Intelligent Community Forum had Eindhoven al drie jaar achter elkaar genoemd in de top-7 van slimste plekken. De regio wordt vooral geroemd om het project Brainport. Daar werken bedrijven en wetenschappers samen aan nieuwe technologische ontwikkelingen. "Ze vinden het heel slim dat wij erin zijn geslaagd om een nieuwe technologische economie op te zetten met heel veel verschillende bedrijfjes", zegt burgemeester Van Gijzel van Eindhoven. "Ze hebben ons als voorbeeld uitgekozen voor de hele wereld over hoe bedrijven, overheid en kennisinstellingen met elkaar samen moeten werken." (Bron: NOS) 

Meer dan kwaliteit: een nieuwe visie op cultuurbeleid
KL-index: 3
In feite was het door OCW georganiseerde congres Cultuur in Beeld de prelude op de aangekondigde cultuurbezuinigingen. De cultuursector kreeg hier een lesje verdienstrategieën en publieksbereik. De enige echte vraag die in de zaal leefde was: wie wordt hoeveel gekort? Het antwoord gaf staatssecretaris Zijlstra drie weken later in zijn brief 'Meer dan kwaliteit: een nieuwe visie op cultuurbeleid'. Een nieuwe inhoudelijke visie valt in deze brief alleen niet echt te bespeuren. Publieksgerichtheid en ondernemerschap zijn geen nieuwe thema's. Wel nieuw is de manier waarop de overheid dit wil stimuleren. Met een koude sanering, behoud van de top en strenger toezicht. De keuze voor het (relatief) ontzien van erfgoed en bibliotheken en de strenge aanpak van de podiumkunsten en nieuwe media wordt niet inhoudelijk beargumenteerd. Een slecht verpakte boodschap.

Lees ook dit artikel in Wired ‘The dark age Netherlands’ over ‘the cultural wasteland’ waarin Nederland zal veranderen. 

En deze open brief van Toneelgroep Amsterdam die mooi en haarfijn verwoordt welke schade deze bezuinigingen teweegbrengen.

Stof tot nadenken van de Dichter des Vaderlands Ramsey Nasr.  


6. KL onder de streep

Metadata verrijken door te verbinden
Begin juni vond de Linked Open Data for Libraries, Archives and Museums (LOD LAM) Summit plaats in San Francisco. Linked Open Data bied de mogelijkheid om databestanden van veel verschillende instellingen met elkaar te verbinden en zo te verrijken. Door de links tussen verschillende datasets semantische betekenis te geven, worden als Linked Open Data gepubliceerde bestanden ook voor machines leesbaar. Veel cultureel erfgoedinstellingen zien grote kansen in deze manier van publiceren van hun beschrijvende metadata. Kennisland heeft in het afgelopen jaar samen met Europeana aan overeenkomsten gewerkt die Europeana vanaf volgend jaar in staat moeten stellen om alle door Europeana beheerde gegevens (op dit moment gaat het om 15 miljoen objecten) als Linked Open Data te publiceren. Lees meer



Magneet Festival: ruimte voor creatieve geesten
Het Magneet Festival wordt deze zomer eindelijk realiteit. Van 19 augustus t/m 11 september vindt dit unieke evenement plaats op de oostpunt van het Zeeburgereiland in Amsterdam-Oost. Een maand lang de vrije ruimte voor creatieve geesten, de plek waar iedere bezoeker automatisch deelnemer wordt. “No spectators, only participators”. Het Magneet Festival is gebaseerd op crowdsourcing en dus programmeren websitebezoekers het festival. De vernieuwde website www.magneetfestival.nl is online, mede dankzij een bijdrage van Digitale Pioniers. Breng ook jouw goede ideeën in en meld je aan!

Everything is a remix III
Everything is a remix is een indrukwekkende minidocumentaire over open content en de remixcultuur. In vier delen gaat filmmaker Kirby Ferguson op zoek naar het belang van kopiëren, open cultuur en creativiteit. In deel 3 wordt de relatie tussen creativiteit en kopiëren onderzocht. De moeite van het kijken waard!

Colofon

De redactie van deze nieuwsbrief is in handen van Marcel Oosterwijk, Chris Sigaloff en Joeri van den Steenhoven, de eindredactie wordt gedaan door Tamara Mangelaars. Via de nieuwsbrief houden we je op de hoogte van wat er in en om Kennisland gebeurt. Verspreid deze nieuwsbrief gerust verder. Wij zullen nooit je mailadres met derden delen.

Nederland Kennisland
t: +31 (20) 5756720
f: +31 (20) 5756721
u: www.kennisland.nl
e: info@kennisland.nl

Je kunt je eenvoudig aanmelden of afmelden voor de nieuwsbrief.

Tenzij uitdrukkelijk anders vermeld valt de inhoud van deze nieuwsbrief onder de Creative Commons Naamsvermelding licentie. Met een Creative Commons licentie kun je auteursrecht op een flexibele manier uitoefenen en publiceren onder je eigen voorwaarden. Klik hier voor de licentievoorwaarden. Meer informatie vind je op www.creativecommons.nl

Webversie van deze nieuwsbrief