31.12.2008
Auteurs | Dijksterhuis, Edo
Jaar | 2008
Uitgever | Business Contact
Plaats | Amsterdam
Onderwerp | Creatieve industrie, innovatie
Bij sommige boeken is de inhoud ondergeschikt aan het concept. Slimme steden is zo'n boek. Van de buitenkant oogt het in samenwerking met het Financieele Dagblad uitgegeven boek als de nieuwste telg in de populair wetenschappelijke reeks boeken over creatieve en innovatieve steden. De achterflap wijst duidelijk in die richting: “In Slimme steden gaan de auteurs met deze theorie [van de stad als brandpunt van creativiteit] als basis op zoek naar de praktijk.” Het enige verdachte is de zinsnede “Toeristische reisgidsen zijn er genoeg, maar als de kosmopoliet op reis gaat wil hij écht weten wat zich afspeelt in een stad”. Wie Slimme steden vervolgens openslaat, treft ontegenzeggelijk een reisgids aan.
Vijftig Europese steden werden door de journalisten van het Financieele Dagblad bezocht voor reportages in de weekendbijlage van de krant. Voor de verandering zijn het eens niet de grote metropolen zoals Londen of Parijs, maar kleine en soms behoorlijk onbekende steden zoals Lódz en Växjö. Wat die steden volgens de auteurs met elkaar gemeen hebben, is dat ze allemaal op een slimme, creatieve manier bezig zijn met hun ontwikkeling en aantrekkingskracht. Bij elke stad bestaat de hoofdtekst uit een vlotte beschrijving van slimme aanpakken of projecten waarmee de stad een plekje op de kaart heeft veroverd. Het betoog wordt telkens geflankeerd door hotel-, restaurant- en uitgaanstips en een kort lijstje van creatieve bedrijven. De foto's en layout maken het aangezicht van een reisgids compleet.
Slimme steden heeft iets ludieks, en dat is meteen de zwakte van het boek. De eerste vijf minuten wist het boek mijn enthousiasme op te wekken, maar dat maakte daarna heel snel plaats voor de hele pragmatische vraag of Slimme steden een nuttig boek is. Dat is twijfelachtig, want als reisgids levert het boek weinig informatie over veel steden. Voor de meer theoretische literatuur over creatieve steden mist het boek een rode draad. Slimme steden start met drie algemene hoofdstukjes van Gert-Jan Hospers en Roy van Dalm. De lezer wordt meegenomen langs de theoretische gedachten van de Britse geograaf sir Peter Hall, van publicist Charles Landry en – uiteraard – van de goeroe van de creatieve klasse Richard Florida. Veel nieuwe inzichten leveren de bijdragen niet op, maar als inleidingen voor een breed publiek zijn ze erg de moeite waard. Maar wie een boek verwacht met een duidelijk begin en eind komt bedrogen uit. Slimme steden eindigt met Zürich, en de praktijk wordt nergens teruggekoppeld naar de theorie.
Kortom, voor de beginnend reiziger in de wereld van creatieve steden is Slimme steden een leuk startpunt. Maar de meer doorgewinterde reiziger of theoreticus zal in Slimme steden tevergeefs meer zoeken dan het boek biedt. De auteurs lijken zich daar overigens wel van bewust. Achter de schermen wordt al nagedacht over een geheel herziene derde (!) druk, nu ook de tweede druk rap richting uitverkocht gaat. Daar zien we dan vol verwachting naar uit, want Slimme steden smaakt naar meer.
Leesbaarheid | ++++
Theoretisch belang | +
Praktische bruikbaarheid | +++
