De Digitale Kunstkammer

31.12.2009

Auteurs | Van Vliet, Harry

Jaar | 2009

Uitgever | Hogeschool Utrecht

Plaats | Utrecht

Onderwerp | digitaal erfgoed

Harry van Vliet gaat in de Digitale Kunstkammer op zoek naar een strategische agenda voor het culturele erfgoedveld. Als lector Crossmedia Content aan de Hogeschool Utrecht doet hij vanuit zijn CrossmediaLab toegepast onderzoek naar crossmedia op het gebied van cultureel erfgoed, media, onderwijs en marketing. De Digitale Kunstkammer biedt een historisch en beleidsmatig perspectief op de overgangsfase waar het erfgoedveld zich sinds de jaren '90 in bevindt en formuleert een interessante kritische agenda.

Volgens Van Vliet zit het erfgoedveld in een overgangsfase, waarin cultureel erfgoedinstellingen steeds meer nieuwe media gaan inzetten voor het vervullen van hun taak. Voor deze 'crossmediale ontwikkeling' is een systematisch onderbouwde aanpak nodig. Een strategische agenda van waaruit concrete acties voort kunnen komen en die kennisontwikkeling stimuleert. Deze is er volgens Van Vliet nog niet.

Sinds de jaren '90 zijn er veel programma's vanuit de overheid gestart die digitalisering stimuleren. Alle met hoog gespannen verwachtingen. Begin 21e eeuw wordt - mede door OCW - onderkend dat de potentie nog zelden gerealiseerd is. Op het gebied van contextualisering, publieksbinding en samenwerking was de oogst mager, omdat er een gebrek aan visie binnen de instellingen op de ontwikkeling van digitalisering was. De balans in de taakstelling van cultureel erfgoedinstellingen tussen behoud en beheer, en toegankelijkheid is volgens Van Vliet nog steeds niet gevonden.

Van Vliets agenda formeert zich rondom drie aspecten. Technologie: hoe kan de ontwikkeling van het semantisch web of de inzet van een ontologie bijdragen aan het beschrijven, annoteren en verrijken van het erfgoed? Organisatie: hoe organiseer je boven-institutionele samenwerking. En publieksdiensten: waar bestaat betrokkenheid bij cultureel erfgoed uit en hoe is deze te initieren, te versterken, of te sturen?

Opvallend aan deze agenda is het multidisciplinaire karakter ervan. Een blik waar het erfgoedprofessionals nog al eens aan ontbreekt. Er wordt vanuit de collectie gedacht, vanuit de infrastructuur of bijvoorbeeld vanuit de marketing, maar zelden komt dit bij elkaar. En daar draait het precies om. Want, digitalisering heeft zoals Van Vliet aangeeft, niet alleen gevolgen voor de collectie(ontsluiting) maar geeft ook aanleiding tot rolverandering van de erfgoedprofessional.

Opschalen van het digitaal cultureel erfgoed gaat eigenlijk niet over technologie maar over professionalisering. Een vaak gehoord argument is dat er eerst een nationale infrastructuur moet komen waar kleinere instellingen op kunnen aanhaken - iets wat in het verleden vaak de insteek is geweest van overheidsbeleid. Maar volgens Van Vliet staar je je dan blind blind op een technologische infrastructuur die de kennisinfrastructuur opzij duwt.

De Digitale Kunstkammer biedt een mooie historische analyse en staat vol met goede voorbeelden van hoe het erfgoedveld sinds de jaren '90 digitaal is gegaan. Het is goed leesbaar voor een wetenschappelijk stuk, maar bevat wel een aantal droge passages, zeker als je niet per se in het onderwerp geïnteresseerd bent. De strategische agenda is een mooi vehikel om met verschillende disciplines te gaan werken aan het verbeteren van de kennisinfrastructuur rond digitaal erfgoed.

Leesbaarheid | +++
Theoretisch belang | +++
Praktische bruikbaarheid | +++
 

OPINIE
Tags:

erfgoed

MENSEN

 

Nikki Timmermans lees meer over Nikki
project

Het Geluid van Nederland

Platform maakt geluiden voor breed publiek beschikbaar en nodigt uit tot aanvullen en gebruiken.

opinie